dr hab.
Tomasz
Rakowski
Tomasz Rakowski fot. Oyungerel Tangad
adiunkt
Zakład Antropologii Politycznej i Ekonomicznej
członek Rady Naukowej IEiAK UW i Rady Wydziału Historycznego UW

Adiunkt w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej UW, współpracuje z Instytutem Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Etnolog, antropolog, kulturoznawca, prowadzi badania w Polsce i w Mongolii. Lekarz, specjalista medycyny ratunkowej. Zajmuje się antropologicznymi badaniami ubóstwa, badaniami oddolnych procesów rozwojowych, antropologią sztuki współczesnej i partycypacyjnej, etnograficznie zorientowaną animacją kultury oraz najnowszą metodologią badań kulturowych. Autor książki „Łowcy, zbieracze, praktycy niemocy. Etnografia człowieka zdegradowanego” (2009), redaktor tomów zbiorowych „Humanistyka i dominacja. Oddolne doświadczenia społeczne w perspektywie zewnętrznych rozpoznań” (2011) oraz „Etnografia, animacja, sztuka. Nierozpoznane wymiary rozwoju kulturalnego” (2013). 

Obszary zainteresowań

badania oddolnych procesów rozwojowych, antropologia sztuki współczesnej i partycypacyjnej, etnograficznie zorientowana animacja kultury, najnowsza metodologia badań terenowych, fenomenologia i przedtekstowość w badaniach etnograficznych, antropologiczne badania biedy i bezrobocia, antropologia rzeczy i materialności, antropologia medyczna

Publikacje

    • Etnografia przedtekstowa. Fenomenologiczne korzenie interpretacji antropologicznej , “Teksty Drugie”, 2018, nr 1, s. 16-39.
    • Artisans, Alcoholics and Artists: In Search of Descriptions of Experimental Ethnographic Realities,  “Visual Ethnography”, 1, 2018, p. 52-65 (współautorka: Ewa Rossal).
    • Pre-textual Ethnographies. Challenging the Phenomenological Level of Anthropological Knowledge-Making, Tomasz Rakowski, Helena Patzer (red.), Canon Pyon: Sean Kingston Publishing, 2018.
    • A Cultural Cyclotron. Ethnography, Art Experiments and a Challenge of Move Toward the Collaborative in Rural Poland in: Experimental Collaborations. Ethnography Through Fieldwork Devices (eds.) T. Sanchez Criado, A. Estalella, New York & Oxford: Berghahn Books, 2018.
    • Etnografia i eksperymenty artystyczne. O powstawaniu nowych pól poznawczych we współczesnej antropologii, „Teksty Drugie”, 2017, nr 1, s. 91-110.
    • Hunters, Gatherers, and the Practicioners of Powerlessness. An Ethnography of the Degraded in Postsocialist Poland, New York & London: Berghahn Books, 2016.
    • Creating Bottom-up Development. A Study of Self-Organization and the Building of Fortune-Prosperity among the Torghuts, Southwest Mongolia, „Cesky Lid-Ethnologicky Casopis”, t. 103, nr 1, s. 119-134.
    • Historia mówiona i źródła etnograficzne jako „wiedza pewna”. Przypadek potransformacyjnej historii Bułganu w zachodniej Mongolii oraz historii wsi Broniów z centralnej Polski, „Rocznik Antropologii Historii”, 2016, 1 (8).
    • Interior Spectacles. The Art of the Informal among Bootleg Miners in Wałbrzych, Poland, in N. Makovicky and D. Henig (red.). Economies of Favour after Socialism: A Comparative Perspective. Oxford: Oxford University Press, 2016.
    • The Unrelenting Ability to Act. Nigel Rapport’s Anthropology of Freedom, w: A. Bentkowski and M. Buchowski (eds) Colloquia Anthropologica. Issues in Contemporary Social Anthropology. Poznań: Wydawnictwo Nauka i Innowacje, 2014.
    • Etnografia/animacja/sztuka. Nierozpoznane wymiary rozwoju kulturalnego (red.) T. Rakowski, Warszawa: Narodowe Centrum Kultury, 2013.
    • Local Craft, Theory from Abroad: Jacek Olędzki's Phenomenology, w: K. Pobłocki (ed.) Worlding Europe – Anthropology at the Crossroads, Special Issue of “Lud” (vol. 96, 2012). WCAA “Dejalu” On-line  Journal
    • Humanistyka i dominacja. Oddolne doświadczenia społeczne w perspektywie zewnętrznych rozpoznań, T. Rakowski i A. Malewska-Szałygin (red.), Warszawa, Colloquia Humaniorum, Instytut Etnologii UW, 2011.
    • Les Verges Figes. Arboriculteurs et Paysans dans L'impasse Économique, “Ethnologie Francaise”,  2010, 2.
    • Łowcy, zbieracze, praktycy niemocy. Etnografia człowieka zdegradowanego , słowo/obraz terytoria, Gdańsk, 2009.
    • The Voices of Collapse. Destructive and Self-Destructive Expressions among the Former Miners in Wałbrzych (Southwest Poland), w: Luse, A. and I. Lazar (red.) Cosmologies of Suffering. Post-communist Transformation, Sacral Communication, and Healing, Cambridge: Cambridge Scholars Publishing, 2007.
    • Body and Fate. The Pension as a Practice of Social Remembering, “Anthropological Yearbook of European Cultures” , 2006, 1.
    • Gatherers of Central Poland. A Field Study, “Anthropology Matters On-Line Journal”, 2006, 2.

     

       

      Projekty badawcze

      Od 2002 do 2006 roku prowadziłem badania terenowe wśród polskich społeczności doświadczjących bezrobocia i zubożenia po transformacji lat 90.: wśród bezrobotnych górników zagłębia wałbrzyskiego, zbieraczy złomu i odpadów znad odkrywki kopalni „Bełchatów” oraz badania w obszarach wiejskiego bezrobocia w okolicach Szydłowca (w obszarach tych badania prowadziły pod moim kierunkiem także grupy studentów Instytutu Kultury Polskiej UW i Instytutu Etnologii  UW).

      W roku 2003. przeprowadziłem badania terenowe w północnej Mongolii poświecone przemianom transformacyjnym grupy pasterzy reniferów z Czerwonej Tajgi (Caatanowie).

      W latach 2005-2008 w Instytucie Kultury Polskiej zorganizowałem i poprowdziłem program badań kultroznawczych pt. „Antropologia rzeczy” (na zakończenie projektu  przygotowano publikację numeru tematycznego „Kultury Współczesnej” 3/2008).

      W latach 2011-2017 zrealizowałem wraz zespołem "Kolektywu Terenowego" projekty badawczo-animacyjne „Prolog Nierozpoznane wymiary rozwoju kulturalnego”  Mazowieckiego Instytutu Kultury (2011), „Etnografia, animacja, sztuka” Narodowego Centrum Kultury (2012-13) oraz „Oddolne tworzenie kultury: etnograficzne badania w działaniu (moduł Działanie w kulturze)” Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej UW” (2014-15).

      W latach 2011-2017 prowadziłem dwa granty NCN:

      1.„Lokalne formy rozwoju Badania nad nowymi formami działań rozwojowych i samoorganizacji społecznej wśród Torgutów z somonu Bułgan w zachodniej Mongolii” oraz

      2.„Wyzwania etnografii twórczej. Wypracowanie naukowego warsztatu "badań w działaniu" uchwytującego peryferyjne aktywności twórcze i łączącego perspektywę intensywnych badań antropologicznych z animacją kultury i projektami z zakresu sztuki współczesnej”.

      Nagrody i stypendia

      1) Wyróżnienie pracy doktorskiej (pt. „Antropolog jako wizytator nędzy. Kultura społeczności zdegradowanych we współczesnej Polsce” w świetle wybranych studiów terenowych) uchwałą Rady Wydziału Polonistyki UW, czerwiec  2007.

      2)  Wyróżnienie w konkursie Prezydenta RP „Polskie wyzwania: państwo – tożsamość – rozwój” na najlepsza pracę doktorską, maj 2009.

      3) Nagrody otrzymane za książkę "Łowcy, zbieracze, praktycy niemocy"

      Nagroda Znaku i Hestii im. ks. Józefa Tischnera

      Nagroda UMCS  im. Jerzego Giedroycia

      Nominacja do Nagrody im. Jana Długosza

      Nagroda Biblioteki Raczyńskich w ramach Przeglądu Nowości Wydawniczych

      Nagroda Clio I stopnia Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego

      Kontakt

      tomaszrak@tlen.pl
      +48 22 55 31 658