dr
Tomasz
Rakowski
Tomasz Rakowski fot. Oyungerel Tangad
adiunkt
Zakład Antropologii Kulturowej
członek Rady Naukowej IEiAK UW i Rady Wydziału Historycznego UW

Adiunkt w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej UW, współpracuje z Instytutem Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Etnolog, kulturoznawca, prowadzi badania w Polsce i w Mongolii. Lekarz, specjalista medycyny ratunkowej. Zajmuje się antropologicznymi badaniami ubóstwa, badaniami oddolnych procesów rozwojowych, antropologią sztuki współczesnej i partycypacyjnej, etnograficznie zorientowaną animacją kultury oraz najnowszą metodologią badań kulturowych. Autor książki „Łowcy, zbieracze, praktycy niemocy. Etnografia człowieka zdegradowanego” (2009), redaktor tomów zbiorowych „Humanistyka i dominacja. Oddolne doświadczenia społeczne w perspektywie zewnętrznych rozpoznań” (2011) oraz „Etnografia, animacja, sztuka. Nierozpoznane wymiary rozwoju kulturalnego” (2013). 

Obszary zainteresowań

antropologiczne badania biedy i bezrobocia, badania oddolnych procesów rozwojowych, antropologia sztuki współczesnej i partycypacyjnej, etnograficznie zorientowana animacja kultury, najnowsza metodologia badań terenowych, fenomenologia i przedtekstowość w badaniach etnograficznych, antropologia rzeczy i materialności, antropologia medyczna

Publikacje

  • Creating Bottom-up Development. A Study of Self-Organization and the Building of Fortune-Prosperity among the Torghuts, Southwest Mongolia, “Cesky Lid”, 2016, 1.
  • Historia mówiona i źródła etnograficzne jako „wiedza pewna”. Przypadek potransformacyjnej historii Bułganu w zachodniej Mongolii oraz historii wsi Broniów z centralnej Polski, „Rocznik Antropologii Historii”, 2016, 1 (8).
  • Hunters, Gatherers, and the Practicioners of Powerlessness. An Ethnography of the Degraded in Postsocialist Poland, New York & London: Berghahn Books, 2016.
  • A Cultural Cyclotron. Ethnography, Art Experiments, and a Challenge of Move Towards the Collaborative in Rural Poland w: Experimental Collaborations. Ethnography Through Fieldwork Devices (red.) T. Sanchez-Criado, A. Estalella, New York & London: Berghahn Books (w druku) 2017.
  • Pretextual Ethnographies. Challenging the Phenomenological Level of Anthropological Knowledge-Making, Tomasz Rakowski, Helena Patzer (red.), Sean Kingston Publishing (w druku), 2017.
  • Interior Spectacles. The Art of the Informal among Bootleg Miners in Wałbrzych, Poland, in N. Makovicky and D. Henig (red.). Economies of Favour after Socialism: A Comparative Perspective. Oxford: Oxford University Press, 2016.
  • The Unrelenting Ability to Act. Nigel Rapport’s Anthropology of Freedom, w: A. Bentkowski and M. Buchowski (eds) Colloquia Anthropologica. Issues in Contemporary Social Anthropology. Poznań: Wydawnictwo Nauka i Innowacje, 2014.
  • Etnografia/animacja/sztuka. Nierozpoznane wymiary rozwoju kulturalnego (red.) T. Rakowski, Warszawa: Narodowe Centrum Kultury, 2013.
  • Local Craft, Theory from Abroad: Jacek Olędzki's Phenomenology, w: K. Pobłocki (ed.) Worlding Europe – Anthropology at the Crossroads, Special Issue of “Lud” (vol. 96, 2012). WCAA “Dejalu” On-line  Journal
  • Humanistyka i dominacja. Oddolne doświadczenia społeczne w perspektywie zewnętrznych rozpoznań, T. Rakowski i A. Malewska-Szałygin (red.), Warszawa, Colloquia Humaniorum, Instytut Etnologii UW, 2011.
  • Les Verges Figes. Arboriculteurs et Paysans dans L'impasse Économique, “Ethnologie Francaise”,  2010, 2.
  • Łowcy, zbieracze, praktycy niemocy. Etnografia człowieka zdegradowanego , słowo/obraz terytoria, Gdańsk, 2009.
  • The Voices of Collapse. Destructive and Self-Destructive Expressions among the Former Miners in Wałbrzych (Southwest Poland), w: Luse, A. and I. Lazar (red.) Cosmologies of Suffering. Post-communist Transformation, Sacral Communication, and Healing, Cambridge: Cambridge Scholars Publishing, 2007.
  • Body and Fate. The Pension as a Practice of Social Remembering, “Anthropological Yearbook of European Cultures” , 2006, 1.
  • Gatherers of Central Poland. A Field Study, “Anthropology Matters On-Line Journal”, 2006, 2.

Projekty badawcze

Od 2001 roku prowadziłem badania terenowe nad doświadczeniami społecznymi transformacji polskiej we wsi Bolęcin k. Jaworzna.  Od 2002 do 2006 roku prowadziłem badania terenowe wśród polskich społeczności zdegradowanych po transformacji lat 90.: wśród bezrobotnych górników zagłębia wałbrzyskiego, zbieraczy złomu i odpadów znad odkrywki kopalni „Bełchatów” oraz badania w obszarach wiejskiego bezrobocia w okolicach Szydłowca (w obszarach tych badania prowadziły pod moim kierunkiem także grupy studentów Instytutu Kultury Polskiej UW i Instytutu Etnologii  UW).W roku 2003. przeprowadziłem badania terenowe w północnej Mongolii poświecone przemianom transformacyjnym grupy pasterzy reniferów z Czerwonej Tajgi (Caatanowie). W latach 2005-2008 w Instytucie Kultury Polskiej zorganizowałem i poprowdziłem program badań kultroznawczych pt. „Antropologia rzeczy” (na zakończenie projektu  przygotowano publikację numeru tematycznego „Kultury Współczesnej” 3/2008). Zrealizowałem wraz zespołem projekty badawczo-animacyjne „Prolog Nierozpoznane wymiary rozwoju kulturalnego”  Mazowieckiego Instytutu Kultury (2011), „Etnografia, animacja, sztuka” Narodowego Centrum Kultury (2012-13) oraz „Oddolne tworzenie kultury: etnograficzne badania w działaniu (moduł Działanie w kulturze)” Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej UW” (2014-15). Zrealizowałem wraz z zespołem grant NCN - „Lokalne formy rozwoju Badania nad nowymi formami działań rozwojowych i samoorganizacji społecznej wśród Torgutów z somonu Bułgan w zachodniej Mongolii”, a obecnie kierujne grantem NCN  „Wyzwania etnografii twórczej. Wypracowanie naukowego warsztatu "badań w działaniu" uchwytującego peryferyjne aktywności twórcze i łączącego perspektywę intensywnych badań antropologicznych z animacją kultury i projektami z zakresu sztuki współczesnej”.

Nagrody i stypendia

1) Wyróżnienie pracy doktorskiej (pt. „Antropolog jako wizytator nędzy. Kultura społeczności zdegradowanych we współczesnej Polsce” w świetle wybranych studiów terenowych) uchwałą Rady Wydziału Polonistyki UW, czerwiec  2007.

2)  Wyróżnienie w konkursie Prezydenta RP „Polskie wyzwania: państwo – tożsamość – rozwój” na najlepsza pracę doktorską, maj 2009.

3) Nagrody otrzymane za książkę "Łowcy, zbieracze, praktycy niemocy"

Nagroda Znaku i Hestii im. ks. Józefa Tischnera

Nagroda UMCS  im. Jerzego Giedroycia

Nominacja do Nagrody im. Jana Długosza

Nagroda Biblioteki Raczyńskich w ramach Przeglądu Nowości Wydawniczych

Nagroda Clio I stopnia Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego

Kontakt

tomaszrak@tlen.pl
+48 22 55 31 658