Dziurawe sieci i bezdroża dokumentów. O rozproszeniu i potknięciach polskich instytucji w sprawach małoletnich bez opieki

W badaniach nad sytuacją osób uznanych za małoletnich bez opieki - osób w drodze, które nie ukończyły jeszcze 18 lat, a które migrują bez rodziców lub opiekunów prawnych - w Polsce od początku zaskoczył mnie stopień fragmentacji i rozproszenia opieki, jaką deklaratywnie roztacza państwo. Statystyki poszczególnych instytucji nie zgadzały się ze sobą, akta zawierały pomyłki, a odpowiedzialność była podzielona między wiele instytucji i osób. Ten "bałagan" czy "węzeł" - jak mówią moi rozmówcy - niesie ze sobą poważne konsekwencje faktyczne. W wystąpieniu postaram się opowiedzieć o różnych wymiarach tego, co moglibyśmy nazwać fragmentacją lub rozproszeniem poprzez metaforę dziurawej sieci, w której sploty i połączenia są równie ważne, co dziury, przerwy i luki. Zastanowię się, czy można mówić o funkcjonalizacji tych pominięć, błędów i potknięć - szczególnie w kontekście utrzymywania przez polskie instytucje wizerunku Polski jako "państwa tranzytowego" dla niektórych grup osób migrujących.

Biogram:

Ada Tymińska - kulturoznawczyni, italianistka oraz prawniczka w ramach Międzydziedzinowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych UW. Doktorantka Międzydziedzinowej Szkoły Doktorskiej. Jej doktorat przygotowywany pod opieką dr hab. Marty Rakoczy (IKP UW) oraz dr. hab. Witolda Klausa (INP PAN) dotyczy sytuacji małoletnich bez opieki – młodych osób migranckich, które przybywają do Polski bez rodziców – oraz roli i relacji między różnymi aktorami społecznymi, którzy kształtują warunki ich pobytu. Badania doktoranckie realizuje ze wsparciem finansowym Instytutu Nauk Prawnych PAN w ramach grantu PRELUDIUM 22 („Szczególna wrażliwość a negocjowanie sprawczości. Małoletni cudzoziemcy bez opieki w Polsce w perspektywie nowych studiów nad dzieciństwem”). Pracownica i działaczka organizacji pozarządowych. Była stypendystką m. st. Warszawy w dziedzinie literatury na rok 2023.

Polecane lektury:

• Gill, N., Hoellerer, N., Hambly, J., & Fisher, D.  2025. Mistakes and incompetence w: Inside asylum appeals: Access, participation and procedure in Europe. Taylor & Francis: 215-235.
• Rosen, R. (2025). The commodification of unaccompanied child migration: A double move of enclosure. The Sociological Review, 73(1), 43-62.