Spotkanie informacyjne o nowych grupach laboratoryjnych

Serdecznie zapraszamy studentów i studentki z I roku Etnologii i Antropologii Kulturowej UW na spotkanie informacyjne o nowych grupach laboratoryjnych, które odbędzie się 14 stycznia o godzinie 12.15 w sali 104.
W czasie spotkania prowadzący nowe grupy opowiedzą o pomysłach na badania i terenach, które dla Was wybrali. Odpowiemy też na wszystkie pytania.
Przypominamy, że wybór jednej z grup jest obowiązkowy i ważny, bo to zobowiązanie na 2,5 roku. Zapisy do grup NIE odbywają się za pośrednictwem usosa, a bezpośrednio u prowadzących.

W tym roku ruszą trzy grupy:
dr Wojciech Lipiński [2] poprowadzi grupę: Śląskie tożsamości. Mniejszość niemiecka na Opolszczyźnie
prof. Anna Wieczorkiewicz [3] poprowadzi grupę: Praca w imię „dobrego ciała”. Redefinicje norm piękna, sprawności i zdrowia w kulturze współczesnej
dr Helena Patzer poprowadzi grupę: Kłopotliwe dziedzictwo. Zmagania z przeszłością we wsiach powiatu sępoleńskiego

Śląskie tożsamości. Mniejszość niemiecka na Opolszczyźnie

dr Wojciech Lipiński [2]

Prace grupy laboratoryjnej będą się koncentrowały na kwestii tożsamości mieszkańców Śląska. Terenem badań będą okolice Opola, gdzie wiele osób deklaruje przynależność do mniejszości niemieckiej. W związku z tym będą nas interesowały różne przejawy aktywności społeczności niemieckiej, takie jak działalność organizacji i stowarzyszeń, inicjatywy kulturalne i codzienne praktyki np. językowe czy odnoszące się do przestrzeni (pomniki, dwujęzyczne tablice itp.). Będzie też możliwość wyjścia poza tematykę związaną stricte z mniejszością niemiecką. Za ważne uznajemy chociażby zagadnienia związane ze śląską tożsamością regionalną, ideą narodowości śląskiej czy pytaniem o aktualność powojennych podziałów na ludność rodzimą i przyjezdnych. Będziemy zwracali uwagę na różne wymiary tożsamości, od lokalnej i regionalnej, po etniczną i narodową oraz na lokalną percepcję różnych dyskursów tożsamości i pamięci.

Praca w imię „dobrego ciała”. Redefinicje norm piękna, sprawności i zdrowia w kulturze współczesnej

prof. Anna Wieczorkiewicz [3]

Ciało - „odwieczny” temat antropologii - jawi się wciąż w nowych odsłonach: już nie poprzez „egzotyczne” praktyki wierzenia i obyczaje związane z ciałem, ale wzorce i praktyki podejmowane w globalizującym się świecie.

W ciele krzyżują się doznania zmysłowe, emocje oraz refleksja nad sobą, ale staje się ono też narzędziem i przedmiotem pracy. Centralnym celem pracy jest tu ono samo – jego wygląd, sprawność i zdrowie, a także tożsamość, status społeczny i poczucie własnej wartości.

Ciałem pracujemy w zawodach fizycznych, usługowych czy opiekuńczych, a równocześnie pracujemy nad ciałem i w imię ciała: kształtujemy je, pielęgnujemy, upiększamy, trenujemy i prezentujemy, aby spełnić określone normy. Tak więc staje się ono ucieleśnieniem indywidualnych wyborów i zarazem nośnikiem społecznych oczekiwań i norm. Normy estetyczne, zdrowotne, moralne są jednak nieustannie negocjowane i redefiniowane.

Obiekt kulturowej przemocy udającej troskę?

To właśnie tworzy dla nas fascynujący obszar badań antropologicznych.

Specyfika naszych badań bierze się stąd, że teren badawczy tworzymy poprzez pytania, które zadajemy obserwowanej rzeczywistości. Może on przyjmować różnorodne formy – od konkretnych miejsc i instytucji, przez środowiska zawodowe i subkulturowe, po praktyki codzienne i przestrzenie cyfrowe.

Teren badań możemy tworzyć na przykład w obszarach takich jak: przestrzenie domowe, społeczności migranckie, media społecznościowe i platformy video, obszary praktyk praktyki artystycznych, kliniki medycyny estetycznej, gabinety masażu, salony kosmetyczne, fryzjerskie i studia, przestrzenie kultury partycypacyjnej i festiwale.

Ze względu na tę specyfikę nie przewidujemy długich wyjazdów terenowych, lecz krótsze warsztaty.

Kłopotliwe dziedzictwo. Zmagania z przeszłością we wsiach powiatu sępoleńskiego

Prowadząca: dr Helena Patzer

Współpraca: prof. dr hab. Karolina Bielenin-Lenczowska [4] (Instytut Slawistyki PAN)

Głównym tematem laboratorium będzie kłopotliwe, niejednoznaczne i trudne dziedzictwo regionu Krajny, zwłaszcza powiatu sępoleńskiego. Jest to mało znany region północno-zachodniej Polski, położony pomiędzy Wielkopolską, Pomorzem a Borami Tucholskimi. Region ten stanowi dawne polsko-niemieckie pogranicze, bo do II wojny światowej tamtędy przebiegała granica, natomiast po wojnie na te tereny przybyli osadnicy z innych części Polski.

Będziemy chcieli się dowiedzieć, jak mieszkańcy tych terenów rozumieją dziedzictwo, co jest dla nich ważne, jakie elementy z przeszłości wartościują pozytywnie i dlaczego, jak materializuje się ich związek z zamieszkiwanymi przez nich wsiami, miasteczkami i krajobrazem. Interesować nas będzie też, jak traktują wcześniejszą (niemiecką, ewangelicką, dworską, ale też przesiedleńczą i PGR-owską) historię tych terenów, jak się do tego odnoszą, czy jest ona przypominana i w jakiś sposób kultywowana. Wyjdziemy od tzw. krytycznych studiów nad dziedzictwem (Kirshenblatt-Gimblett 1995, Smith 2006, Harrison 2012), zgodnie z którymi po pierwsze bardzo trudno odróżnić dziedzictwo materialne od niematerialnego, a po drugie, kluczowe są pewne oddolne praktyki, które sami mieszkańcy uważają za warte nie tylko upamiętnienia, ale również przekazywania kolejnym pokoleniom.

Nasze badania nie ograniczą się jednak tylko do kwestii dziedzictwa i pamięci – interesować nas będą też współczesne migracje, lokalne oblicza rozwoju, a także relacje człowieka z przyrodą.