Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej UW
Published on Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej UW (https://etnologia.uw.edu.pl)

Strona główna > Printer-friendly > SERBIA – FRUšKA GORA

SERBIA – FRUšKA GORA

Centrum Badań Antropologicznych nad Prawosławiem SERBIA – FRUšKA GORA

 

 

Ewa Klekot

 

Klasztor Novo Hopovo, fot. E. Klekot

Badania prowadzone na Fruškiej Gorze (Serbia) dotyczyły kwestii patrymonializacji prawosławnych miejsc kultu i obiektów religijnych w kontekście szeroko pojętych procesów patrymonializacyjnych, obejmujących architekturę, sztukę oraz przyrodę. Fruška Gora to park narodowy, w którego otulinie lub bezpośrednio na terenie znajduje się szesnaście historycznych i współcześnie działających klasztorów prawosławnych. Proces patrymonializacji obiektów kultu w kontekście prawosławia jest nieodłącznie powiązany z rozumieniem materialności i obrazowości wynikającymi z jego założeń teologicznych. Równocześnie historia fruškogorskiego monastycyzmu zajmuje ważne miejsce w serbskim dyskursie historyczno-tożsamościowym, a opracowania dotyczące ikon z fruškogorskich klasztorów wprowadziły do serbskiej humanistyki zarówno problematykę rodzimości i ludowości prawosławia (ikony zografskie), jak i kwestie związane z serbskim barokiem. Oba wątki mają na poziomie dyskursu historii popularnej pewną nośność ideologiczną, konotując ludowy charakter serbskiego prawosławia oraz związki serbskiej kultury z Zachodem. Znaczenia tożsamościowe związane są także z patrymonializacją przyrody: z jednej strony związane z nim praktyki spędzania czasu wolnego mają podłoże w systemie wartości opartym na romantycznym kulcie przyrody i lokalności, często przeciwstawianym oświeceniowemu racjonalizmowi i uniwersalizmowi; z drugiej praktyki te nie wpisują się zupełnie we współczesna prawosławną religijność pielgrzymów do fruskogorskich klasztorów. Badania pozwalają na obserwację współistnienia różnych trybów konstruowania wartości obiektów i przestrzeni prawosławnego kultu oraz ich bezpośredniego otoczenia w praktykach współczesnych mieszkańców serbskiej Wojwodiny.

Pustelnia przy klasztorze Rakovac, fot. E. Klekot

 

Szczególowa analiza powyższych zagadnień znajduje się w artykułach

 Ewa Klekot [1], Walking in the National Park of Fruška Gora, "Ethologia Fennica", t. 41, 2014, s. 23-37, Ethnological Finnish Association

Ewa Klekot [1], Zografskie ikony i klasztory Fruškiej Gory a serbskie imaginarium Narodowe, "LUD", t. 99, 2015, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze

Powiązane materiały 
CBAnP [2]
CBaNP: Tereny badań [3]
Monaster św. Kosmy i Damiana w Kuklen [4]
Kult „cudotwórczej” ikony św. Menasa w bułgarskim monasterze w Obriadowci. Magdalena Lubańska [5]

Na skróty

  • Dyżury
  • Katalog biblioteki
  • Plany zajęć
  • Pracownicy
  • Kalendarz wydarzeń

Adres URL źródła: https://etnologia.uw.edu.pl/serbia-fruska-gora

Odnośniki
[1] http://etnologia.uw.edu.pl/instytut/ludzie/pracownicy/ewa-klekot
[2] https://etnologia.uw.edu.pl/cbanp
[3] https://etnologia.uw.edu.pl/cbanp-tereny-badan
[4] https://etnologia.uw.edu.pl/monaster-sw-kosmy-i-damiana-w-kuklen
[5] https://etnologia.uw.edu.pl/kult-cudotworczej-ikony-sw-menasa-w-bulgarskim-monasterze-w-obriadowci-magdalena-lubanska