dr hab.
Agnieszka
Halemba
adiunkt
Zakład Teorii i Badań Współczesnych Praktyk Kulturowych

Jestem absolwentka IEiAK Uniwersytetu Warszawskiego (studia magisterskie) i Uniwersytetu w Cambridge (doktorat). Pracowałam w Instytucie im. Maksa Plancka w Halle/Salle oraz w Centrum Historii i Kultury Europy Środkowo-Wschodniej przy Uniwersytecie w Lipsku. Od 2012 roku pracuję w IEiAK UW. Mieszkam w Poczdamie.

Obszary zainteresowań

antropologia religii, antropologia organizacji, antropologia poznania, metodologia badań, socjalizm i post-socjalizm; Rosja (szczególnie Syberia), Azja Wewnętrzna, Europa

Doświadczenie badawcze i dydaktyczne

Badania:

W latach 1993-2008 prowadzilam badania na południu Syberii na temat przemian w życiu religijnym, szczególnie transformacji współczesnego szamanizmu i kultów przyrody. Zajmowałam się tez wpływem regulacji prawnych na procesy samo-identyfikacji rdzennych mieszkańców Republiki Ałtaju oraz na transformacje ich relacji z ziemią i przyrodą.

W 2006 roku, w ramach porównawczego projektu badawczego, analizowałam rolę domów kultury na Syberii.

W 2008 roku pracowałam na zlecenie WWF przy projekcie na temat relacji między polowaniem, kłusownictwem a stosunkiem do przyrody, w kontekście nowych inicjatyw zmierzających do ograniczenia nielegalnych polowań na Syberii.

W latach 2006-2011 prowadziłam badania w Ukrainie, na Zakarpaciu, na temat współczenych przeobrażen życia religijnego wśród katolikow obrządku wschodniego, a w szczególności tego, co mogą nam o tych przemianach powiedzieć współczesne objawienia maryjne.

w 2016 roku rozpoczęłam badania terenowe w Brandenburgii (Niemcy). Tematy, które będę podejmować to miejsce religii w zsekularyzowanym społeczeństwie, niemiecka polityka historyczna oraz codzienne praktyki przegraczania granic państwowych, prawnych i tożsamościowych na terenach polsko-niemieckiego pogranicza (rejon Gryfino-Gartz).

Dydaktyka:

Działalnośc dydaktyczną rozpoczęłam w 1996 roku, w Instutucie Socjologii Uniwersyeteu Warszawskiego (Klasyczne Teorie Socjologiczne, Wstęp do Antropologii).

W 2001 roku, wraz z profesorem Piersem Vitebskym prowadzilam kurs Anthropology and Development dla doktorantów na  Universytecie w Tromsø (Norwegia).

Po obronie doktoratu na Uniwersytecie w Cambridge (2002) prowadziłam indywidualne zajęcia dla studentów antropologii, socjologii i politologii (supervisions) do następujących kursów: Anthropology of Development; Post-socialist Transformations; Cognition, Knowledge and Belief; Nationalism and Ethnicity; Introduction to Social Anthropology.

W latach 2003 – 2008  prowadziłam zajęcia w języku angieslkim w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego: Knowledge, Belief and Emotion, Anthropology of Religion and Magic, Anthropology of Post-socialist Transformations, Directions in contemporary anthropological studies of religion.

W latach 2007 – 2009 na Wolnym Uniwersytecie w Berlinie (FU Berlin) mialam następujące zajęcia:
Contemporary approaches in anthropology of religion; Anthropology of Religion and Magic (taught in English);
Anthropology of Knowledge; Anthropology of Post-socialist Transformations.

W 2015 prowadzilam zajęcia w Rosji, na Uniwersytecie w Tomsku na temat współczenych antropologicznych i socjologicznych studiów nad religią i magią. 

Obecnie w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej UW prowadzę nastepujące zajęcia:

W języku polskim: Monografie jako inspiracja, Antropologia chrześcijaństwa, Cuda, wizje, objawienia, Neuroantropologia i antropologia kognitywna, Z perspektywy szamana - szaman w perspektywie, Religia we współczesnym świecie, Wybrane debaty w antropologii społecznej (wspolnie z dr Agnieszką Pasieką ), Seminarium licencjackie.

W języku angielskim: Introduction to Anthropology of Religion; Contemporary approaches in sociological and anthropological studies of religion; Religion in contemporary world

Publikacje

Monografie:

2015

  • Negotiating Marian Apparitions: The Politics of Religion in Transcarpathian Ukraine. New York, Budapest: Central European University Press

2006

  • The Telengits of Southern Siberia: Landscape, Religion and Knowledge in Motion. London: Routledge

Książka pod redakcją:

2014

  • (z Agnieszką Gąsior i Stefanem Troebstem) Gebrochene Kontinuitäten. Transnationalität in den Erinnerungskulturen Ostmitteleuropas im 20. Jahrhundert. [Broken continuities. Transnationalism in the Cultures of Remembrance in East-Central Europe in the 20th century] Böhlau Verlag: Wien, Köln Weimar.

Artykuły w czasopismach:

W druku

Apparitional movements as sites of religious experimentation, Nova Religio

2015

  • Archiwum znalezione w garażu. Rocznik Antropologii Historii, rok V, 1(8), ss. 1-17

2014

  • Objawienia i duchy gór – doświadczenia, instytucje i organizacje religijne. Prace Etnograficzne 42.1, 33-46.
  • The Power and Authority of Shamans in Contemporary Altai. Shaman 22/1-2: 5-26

2012

  • Emotions and authority in religious organisations: a case of a new prayer group in contemporary Transcarpathian Ukraine. Anthropological Journal of European Cultures, 21:1, 60-80.

2011

  • National, transnational or cosmopolitan heroine? Virgin Mary’s apparitions in contemporary Europe. Ethnic and Racial Studies, vol. 34/3: 454-470

2008

  • From Dzublyk to Medjugorje: The Virgin Mary as a translational figure. Transnationalism and the nation-state. Zeitschrift für Ostmitteleuropa-Forschung, vol. 57/3: 329-345
  • (z Brianem Donahoe, Otto Habeckiem i Istvanem Santhą) Size and place in the construction of indigeneity in the Russian Federation. Current Anthropology, 48/6, no. 6: 993-1020
  • Virgin Mary and the border: identity politics of the Greek Catholic Church at the Ukrainian /Slovak borderland. Sociology. Slovak Sociological Review. 40: 548-565
  • What does it feel like when your religion moves under your feet? Religion, earthquakes and national unity in the Republic of Altai. Zeitschrift für Ethnologie. 133/2: 283-299

2007

  • Church - state relations and apparitions of Virgin Mary - a view from the Ukrainian-Slovak borderland. Etnologia Polona (ukazał sie w 2010)

2006

  • (z Brianem Donahoe) Die indigenen Völker Sibiriens: Landrechte, Legalismus und Lebensstil. [Indigenous peoples of Siberia: land rights, legal regulations and lifestyles] Zeitschrift für Ökologie und indigene Völker, 19: 18-21

2003

  • Contemporary religious life in the Republic of Altai – the interaction of Buddhism and Shamanism, Sibirica, vol 3, no 2: 165-182

1996

  • Kto jest Ałtajczykiem? Etnografia Polska  vol. XL, 1-2: 277-306

1993

  • Katolicyzm litewski w oczach Polaków na Wileńszcyźnie. Polska Sztuka Ludowa, Konteksty 3/4: 68-75 (in Polish)

Rozdziały w książkach:

W druku

The Virgin Mary, state and nation in Transcarpathian Ukraine In: Marian Devotions, Political Mobilization and Nationalism in Europa and America, red. Soland i Di Stefano. Palgrave MacMillan

2015

  • (z Łukaszem Smyrskim) How to train an anthropologist? The case of "ethnographic laboratory". W: Jahrbuch für Europäische Ethnologie Polen. red. H. Alzheimer, S. Doering-Manteuffel, D. Drascek, Padeborn: 49-66
  • Not Looking through a National Lens? Rusyns – Transcarpathians as an anational self-Identification in Contemporary Ukraine W: Kleinmann, Yvonne i Achim Rabus (red.) Aleksander Brückner revisited. Debatten um Polen und Polentum in Geschichte und Gegenwart (Polen: Kultur - Geschichte - Gesellschaft 1 / Poland: Culture - History - Society 1). Göttingen: Wallstein, 123-146.

2014

  • Virgin Mary, Ukraine and the underground Greek Catholic Church. W: Agnieszka Gąsior (red.) Maria in der Krise. Gesellschaftspolitische Instrumentalisierung einer religiösen Symbolfigur zur Zeit der Konfessionalisierung und im postkommunistischen Transformationsprozess in Ostmitteleuropa Böhlau Verlag: Wien, Köln Weimar.
  • The Virgin Marys of Transcarpathia: Marian pilgrimage sites in the contemporary struggles over ecclesiastical and national identity in the Greek Catholic Eparchy of Mukachevo.W : A. Gasior, A. Halemba, Stefan Troebst (red.) Gebrochene Kontinuitäten. Transnationalität in den Erinnerungskulturen Ostmitteleuropas im 20. Jahrhundert. Böhlau Verlag: Wien, Köln Weimar.

2013

  • Czy naród jest koniecznością? O tożsamości współczesnych słowiańskojęzycznych mieszkańców ukraińskiego Zakarpacia. W: eds. Łukasz Smyrski i Katarzyna Waszczyńska Etnograficzne wędrówki po obszarach antropologii. DIG: Warszawa: 151-164
  • Ilość ma znaczenie. O wpływie ilościowego aspektu regulacji państwowych na politykę narodowościową wśród Ałtajczyków. W: red. B. Bossak-Herbst, M. Głowacka-Grajper i M. Kowalski Antropologiczne inspiracje. WUW: Warszawa: 145-160

2012

  • Objawienia Matki Bożej na ukraińskim Zakarpaciu, a przemiany życia religijnego w czasach radzieckich. W: red. M. Głowacka-Grajper i R. Wyszyński 20 lat rzeczywistości poradzieckiej. Spojrzenie socjologiczne. WUW: Warszawa: 168-177

2011

  • Three Houses of Culture in Kosh Agach: Accounting for Culture work in a Changing Political Setting. W: Joachim Otto Habeck i Brian Donahoe (red.) Reconstructing the House of Culture: Community, Self and the Makings of Culture in Russia and Beyond, Oxford and New York:  Berghahn Books: 97-116
  • Polityka, teoria i metoda – czyli co tworzy współczesną antropologię. W: T.Buliński and M. Kairski (red.) Teren w antropologii. Wokół praktyki badawczej w antropologii kulturowej: namysły, problemy, propozycje, Poznań: Wydawnictwo UAM: 111-130

2009

  • Who protects what from whom? Tourism and nature protection initiatives in the Republic of Altai. W: Sayana Namsaraeva (red.) Review on Siberian Studies at Max Planck Institute for Social Anthropology. Peking: Mingzuchubanshe: 58 – 75 (in Chinese)

2008

  • Greek Catholics of Zemplin: dilemmas of contemporary pastoral care. W: Stephanie Mahieu and Vlad Naumescu (red.) Churches In-between: Greek Catholic Churches in Postsocialist Europe, Halle Studies in the Anthropology of Eurasia, Münster: LIT Verlag: 299-318
  • Religion and Conflict over Land in the Republic of Altai: Is there a Difference between Building a Shrine and Creating a Nature Park? W: Fernanda Pirie and Toni Huber (red.) Conflict and Order in Tibet and Inner Asia, Leiden i Boston: Brill: 135-158

2005

  • ’My wierzymy w naszą ziemię’. Religia na Ałtaju a kwestia tolerancji religijnej. W: Jerzy Wasilewski, Anna Zadrożyńska and Amanda Bruczkowska (red.) Horyzonty Antropologii Kultury, Warszawa: Wydawnictwo DIG: 161-174

2004

  • Polozhenie buddizma v sovremennoi religioznoi zhizni Respublike Altai [Place of Buddhism in contemporary religious life of the Republic of Altai] W: J.V.Popkov (red.) Etno- socialnye processy v Sibirii: tematicheskii sbornik, 6, Novosibirsk: RAN  (in Russian)

2000

  • Tożsamość narodowa współczesnych Ałtajczyków. W: Ewa Nowicka (red.) Wielka Syberia małych narodów, Kraków: Nomos: 99-116
  • W co będziemy wierzyć? – sytuacja religijna na Ałtaju. W: Ewa Nowicka (red.) Wielka Syberia małych narodów, Kraków: Nomos: 117-146

Recenzje, hasła encyklopedyczne, raporty, tłumaczenia:

2015

  • Recenzja:  Agnieszka Pasieka Hierarchy and Pluralism. Living Religious Difference in Catholic Poland.  Religion State, Society 43/4

2012

  • Recenzja: Jeffrey S. Bennett,, When the Sun Danced: Myth, Miracles, and Modernity in Early Twentieth-Century Portugal. H-SAE, H-Net Reviews.

2011

  • Recenzja: Natalia Żukowska (ed). Religia v istorii i kul’ture mongoloiazycznych narodow Rossii, Central Asian Survey, 30: 2, 304-306

2010

  • Tłumacz ksiązki: Caroline Humphrey Koniec radzieckiego życia. Ekonomie życia codziennego po socjalizmie, Kęty: Wydawnictwo Marek Derewiecki

2008

  • Recenzja: Juraj Buzalka Nation and religion: the politics of commemoration in South-East Poland, Journal of Royal Anthropological Institute, 14: 677-678.
  • Raport dla WWF Russia: Local perspectives on hunting and poaching in the Altai-Sayan Ecoregion, dostęp http://www.wwf.ru/data/altay/halemba-donahoesaefinalreport.pdf

2007

  • Telengity W: Dmitrii Funk, N. Tomilov (red.) Tyurskie Narody Sibirii. Moscow: Nauka (in Russian)

2005

  • Bronisław Piłsudski. W: Mark Nuttall (red.) Encyclopaedia of the Arctic, vol. 3, London: Routledge: 1639-40
  • Wacław Sieroszewski. W: Mark Nuttall (red.) Encyclopaedia of the Arctic, vol. 3, London: Routledge: 1910

Projekty badawcze

Życie na granicy. Transnarodowe praktyki mieszkańców polsko-niemieckiego pogranicza (Gryfino- Gartz). Grantodawca: Polsko-Niemiecka Fundacja na Rzecz Nauki - we współpracy z Uniwersytetem w Hamburgu.

Konferencje, seminaria, wykłady gościnne

Od 2010 roku:

2016

  • Prezentacja: "Trust, emotions and organizational boundaries: 'Mother's Prayers' in Ukraine and beyond", International Workshop Public Religion, Ambient Faith, Kijów
  • Prezentacja: "Unity with whom? Divine interventions, national borders and transnational religious networks as seen from Transcarpathian Ukraine", konferencja Bordering Religions in (Post-) Cold War Worlds, Petersburg

2015

  • Prezentacja “The moral value of dissidence: apparitions of the Virgin Mary and socialist repressions”, 12th Congress of the International Society for Ethnology and Folklore, Zagreb
  • Prezentacja  “Authority of the priests”, International Workshop Religion in the Black Sea Region, Kyiv
  • Presentation “From Community Cult to Religious Network: a new pilgrimage site in Transcarpathian Ukraine – and beyond”, International Conference Sacred Places, Emerging Spaces: Pilgrims, Saints and Scholars in the Caucasus and Beyond, University of Jena
  • Wykład gościnny  “Apparitions of the Virgin Mary in contemporary Transcarpathian Ukraine - negotiations and experiments”, Moscow State University (w języku rosyjskim)
  • Wykład gościnny “Virgin Mary apparitions in contemporary Ukraine. Negotiations over identity and religious experiments”, Charles University, Prague

2014

  • Prezentacja  “Nature Cult, State Legal Regimes and Nature Protection Initiatives in the Republic of Altai”, Conference Inner Asian Law and Society: Religion and Justice, University of Oxford
  • Prezentacja “Archiwum znalezione w garażu” ,  Konferencja Między etnologią a historią (Bewteen Ethnology and History), Uniwersytet Warszawski
  • Presentation “Suffering for and against the church – uses of martyrdom in contemporary Greek Catholic Church in Ukrainian Transcarpathia and Galicia”, Conference Memory and Religion in Central and Eastern Europe, The Maria Grzegorzewska University, Warsaw
  • Presentation “'Rusyn' as an anational self-identification in contemporary Ukrainian Transcarpathia”, Konferenz Brückner revisited.  Diskurse um Polonität in Geschichte und Gegenwart: Mikro- und Ma¬kroperspektiven, University of Jena

2013

  • Prezentacja  „Objawienia i duchy gór: religia doświadczana, instytucjonalna i zorganizowana” Kongress Antropologii Polskiej, Warszawa
  • 2012
  • Prezentacja  “Keeping believers within organisational frameworks”, Conference of the European Sociological Association, Sociology of Religion Research Network, Transformations of the Sacred in Europe and Beyond, University of Potsdam
  • Prezentacja  “Inconsequential beliefs and apparitions of the Virgin Mary as decision-events”, conference Freedom, Creativity, and Decision: Towards an Anthropology of the Human Subject, University of Cambridge

2011

  • Prezentacja “Everyday parish life and legal status of the Greek Catholic communities on the Ukrainian-Slovak borderland”, conference of the Institute of Ethnology and Anthropology of the Russian Academy of Science and the Association for the Study of Nationalities (ASN), Moscow
  • Prezentacja „Objawienia Matki Bożej na Zakarpaciu a przemiany życia religijnego w czasach radzieckich” , 20 lat rzeczywistości poradzieckiej, IX KOnferencja Instytutu Socjologii, Uniwersyetet Warszawski

2010

  • Organizator panelu  “Crisis in church? Religious authority and religious experience” 11th Conference of the European Association of Social Anthropologists, University of Maynooth
  • Prezentacja  “Emotions and centralisation of religion – the case of apparitional narratives” Conference Cognition, Religion and Theology, University of Oxford
  • Prezentacja “Whose religion? Socialist and post-socialist transformations and the position of Greek Catholic priests in Ukrainian Transcarpathia”, conference Religious Hegemony and Religious Diversity in Eastern Europe: Postsocialism vis-à-vis the Longue Durée, Max Planck Institute for Social Anthropology, Halle
  • Prezentacja “Policing religious experience” VI Conference Society for Ethnology and Folklore (SIEF), Working Group on Ethnology of Religion, Muzeum Etnograficzne, Warszawa

Kontakt

a.halemba@uw.edu.pl
22 5531657